De Gemeenteraad bestaat uit de direct gekozen vertegenwoordigers van de bevolking. Daarom beslist de Gemeenteraad over elk voorstel. Toch komt er bijna geen enkel voorstel in de Gemeenteraad op tafel, als het niet eerst in de betreffende commissie is besproken. En dat is maar goed ook!
In Geldermalsen hebben we de commissie Grondgebied, Samenleving, Middelen en
Algemene Bestuurlijke en Juridische Zaken (ABJZ). In die commissies zit van
elke partij in de Raad één vertegenwoordiger. Die mensen zijn niet direct
gekozen, maar door de partij voor die commissie geselecteerd, omdat zij op
dat gebied over de benodigde kennis van zaken beschikken. Specialisten en
materie-deskundigen, dus.
Dat heeft natuurlijk enorme voordelen: politieke partijen kunnen de
expertise van hun leden via de commissies heel goed gebruiken, en de
raadsleden hoeven niet voor elk voorstel de technische details te
controleren, want dat hebben de commissieleden al gedaan.
In een Commissie worden de voorstellen besproken. Alle partijen kunnen alvast zeggen wat ze ervan vinden. Als gevolg van die inspraak kan een voorstel worden verduidelijkt, aangepast of ingetrokken. Zodat het, als het in de Raad komt, in elk geval duidelijk is wat de keuze is en wat de consequenties van die keuze zijn. De Raadsleden weten dan, dat de technische kant van de zaak klopt, en dat ze alleen over de inhoud hoeven te besluiten. Het zal duidelijk zijn dat er in de commissievergaderingen veel meer gelegenheid is om een voorstel te beïnvloeden als in de Raad. Als het allemaal vlekkeloos functioneert, dan wordt via commissievergaderingen een voorstel optimaal in elkaar getimmerd, en hoeft de Raad alleen maar 'ja' of 'nee' te zeggen.
Commissievergaderingen worden zinloos, als de raadsleden en de commissieleden niet goed kunnen overleggen. Want als commissieleden niet weten hoe de fractie erover denkt, dan kunnen ze niet vertellen hoe hun partij over een voorstel denkt, en kan dat voorstel dus ook niet verbeterd worden. Het gevolg is dat in de Gemeenteraadsvergaderingen allerlei technische zaken alsnog aan de orde moeten komen, of erger nog, dat pas in de Raad duidelijk wordt dat er niet genoeg informatie is om over een voorstel te kunnen besluiten. Gevolg: lange, saaie raadsvergaderingen, met allerlei detailzaken, die zélfs kunnen leiden tot heel onlogische besluiten, omdat niet alle raadsleden meer precies weten waar het om gaat.
Als de stukken voor een commissievergadering pas de woensdag voor Hemelvaart in de bus vallen bij de commissieleden, terwijl de vergadering de maandag ná Hemelvaart is, dan is goed overleg tussen de commissieleden en de fractie zo goed als uitgesloten. Maar ook in minder extreme gevallen geldt: goed overleg met de fractie vereist dat de stukken ongeveer tien dagen voor de commissievergadering binnen zijn. Een commissielid krijgt dan de kans ze te lezen, zijn vragen aan de fractie voor te breiden en het fractielid heeft de kans ze te lezen en zijn of haar eigen accenten te zetten. Natuurlijk geldt ook hier dat stukken die helder, bondig en goed leesbaar zijn, minder 'verwerkingstijd' nodig hebben dan duimdikke dossiers...
Als alle stukken voor een commissievergadering minimaal 10 dagen voor die vergadering bij de commissieleden liggen (eerder is natuurlijk niet verboden...), dan kunnen onze commissieleden zich goed voorbereiden en overleg voeren met de achterban en de fractie. Dan kan Dorpsbelangen doen waar ze voor staat, namelijk opkomen voor de belangen van de burgers. Maar nog belangrijker: dan kunnen de commissies hun rol goed spelen, en dat resulteert in betere voorstellen en betere besluiten.